شانه های سنگین.....

یه پست نوشته بودم برای بهاره که اومد مرخصی و باید برگرده این هفته به زندان. ظاهرا جایی سیوش نکردم و پریده.
بعد از ۱۸ ماه مرخصی اومد، بالاخره اومد. اون هم فقط برای چند روز، چه قدر گفتن واژه ۱۸ ماه راحته ولی فکر کردن به حتی یک روزش سخت و غیرقابل هضم. تلفنی که باهاش صحبت کردم به نظر خوب می اومد ولی کیه که ندونه چه قدر سختی کشیده،کیه که ندونه بین دیوارهای زندان چند بار تمام زندگی اش رو مرور کرده و اینکه چی شده که به اینجا رسیدم. کیه که ندونه هر تار سفید مویی که در آورده حاصل چند ساعت، چند روز درد و غصه دوری از بهترین ها و عزیزترین های زندگی اشه.
نمی دونم در برابر این همه ایستادگی و رنج بهاره و خیلی های دیگه در زندان چه کردیم. ولی هر کاری کردیم کمه. چون هنوز اونها تو زندانند. هنوز درهای اون دیوار ها بسته است و چشم های پدر و مادر و همسر و فرزنداشون به راه.
بعد از حرف زدن باهاش باز هم دلم خواست و خواستم که کاری اساسی کنم. اما نمی دونم چرا دچار تردید شدم. این روزها به تردید های ذهنی ام خیلی فکر کردم. اینکه کاری که ما می کنیم چه قدر برای آدم هایی که الان تو زندانند مفیده؟ اصلن تغییری ایجاد می کنه؟ چه در کوتاه مدت و چه بلند مدت؟
این قدر این ور درگیر زندگی شده ام. درگیر درس خوندن. درگیر کار پیدا کردن. تمدید ویزای دانشجویی و هزار و یک درگیری که حتی وقت نمی کنم به خیلی کارها درست و حسابی برسم. نمی دونم روزهام رو چه جوری می گذرونم. وضعیت پا در هوا، نه خونه ای، نه چشم اندازی از آینده، احساس مسئولیت و عذاب وجدان از یک طرف احاطه ام کرده و از اون طرف هزار درگیری برای زنده موندن و زندگی کردن در جایی که وطنم نیست.
احساس می کنم شونه هام تحمل این بار رو نداره.
نداره.

سانسور درونی شده

داشتم کتاب «به هادس خوش آمدید» بلقیس سلیمانی را می خواندم. ذهنم به حدی به سانسور و واژه هایی که از نظر وزارت ارشاد حکومت اسلامی مستحق حذف است، حساس شده که دو جا به نظرم سوتی پیدا کردم و می پرسیدم چرا اینها رو سانسور نکردند؟؟؟
یکی به کار بردن واژه سکس و دومی هم استفاده از اصطلاح « به تخمش هم حساب نکرد» بود.
به خودم گفتم وقتی سرچ واژه سکس در گوگل ممنوعه چه طور در کتاب اجازه چاپ می دهند؟
بعد فکر کردم اصلا مهم نیست که واژه ها و اصطلاحات چه بوده. مهم اینه که چه قدر این مسئله سانسور و حذف کردن در ذهنم جدی شده. خوب حالا یه چیزی از دستشون در رفته چرا اینطوری به قضیه نگاه می کنم؟
شاید نکته تاسف بار در این باشه که ما فقط قربانی سانسور و حذف در ادبیات و کتاب نیستیم، که سانسور کردن رو هم یاد گرفتیم. یاد گرفتیم واژه های نامانوس را سریع تشخیص بدیم و اینکه جایی درج شده تعجب می کنیم و بدتر از همه جایی است که خودمان را هزار باره در نوشته هایمان سانسور می کنیم... اصلا هم ادعای روشنفکری در این مورد ندارم. شخصا بارها خواستم موضوعی را بنویسم یا کاری را انجام دهم اما تبعات و نتایجش ذهنم را چنان درگیر کرده که کلن موضوع را بی خیال شدم.

untitled

از صبح قرار است که یک بخش پایان نامه را تمام کنم. نمی توانم. نه اینکه نخواهم که نمی توانم. روحم خسته است. نیاز به استراحت دارد. نیاز به کمی زندگی کردن. کمی صحبت کردن در مورد عادی ترین اتفاقات، اینکه چه خریدی، چه می پوشی، چه کار می کنی؟ حتی دلم نمی خواهد یک لحظه دیگر به این فکر کنم که مشکل حقوق بشر جهانی را در کشورهای اسلامی چگونه باید حل کرد. اینکه استاد در مورد بخش تئوری پایان نامه چه می گوید. نظرش در مورد مصاحبه ها چیست؟ اینکه چند کلمه تا الان نوشته ام. برنامه ریزی کنم که بعد از این بخش باید چه بخش دیگری را انجام دهم. اینکه رفرنس ها را کی وقت می کنم اضافه کنم و پایان نامه ای که به نظر می رسد تمام شدنی نیست....

روزهاست پشت میز می نشینم و شاید ساعاتی را هم حتی نخوانم و ننویسم و تنها فرندز ببینم و موسیقی گوش دهم اما از این چهاردیواری خسته ام. با حسرت به عکس های مهمانی ها با دوستانم نگاه می کنم. می روم صحنه ها را تجسم می کنم که نشسته ایم دور هم، گپ می زنیم و می خندیم. شاید معمولی ترین کار دنیا. اما دلم برای همین معمولی ها تنگ است.
برای آنکه لحظه ای هر چند کوتاه سر را از کامپیوتر بلند کنم و چشمانم تو را ببیند که داری چیزی می خوانی یا بیایم به آشپزخانه سر بزنم ببینم آب برنج را گذاشتی که بجوشد، در حالی که مثل همیشه با همان نظمی که داری، سالاد را درست و تزئین کرده ای و خورش در حال جا افتادن است. بشقاب ها را آماده چیده ای روی میز و فقط باید برنج آماده شود تا صدا بزنی بیا غذا آماده است.
دلم برای لحظاتی که بپرسم چای می خواهی در حالی که قوری چای روی کتری گاز است و دم می کشد و جواب دهی: تازه چای را دم کرده ام، صبر کن.
دلم قدم زدن در خیابان و دوشادوش راه رفتن ها را می خواهد. اینکه تند و تند حرف بزنم و تو شاکی شوی چه قدر حرف می زنی....
دلم می خواهد بگویی برویم فروشگاه خرید کنیم و تو با همان لذتی که در نگاهت است لیست خریدت را بیرون آوری و یک چرخ برداری و راه بیفتی در میان قفسه ها گشتن و وسایلی که لازم داریم را برداری و من همچنان مبهوت باشم و چون کودکی دنبالت بیایم. لبخند بزنم و فکر کنم چه کسی گفته است مردها خانه داری بلد نیستند؟ کدام احمقی می گوید مدیریت خانه باید دست زن ها باشد؟
دلم می خواهد بنشینم پشت میز ناهاخوری و در حالی که داری ظرف های بعد از غذا را می شوری تماشایت کنم، اب کتری را برای چای بعد از غذا جوش می آوری و من خیره شده باشم به چیدن ظرف ها با نظم و ترتیب در سبد. لیوان های یک شکل کنار هم، بشقاب ها مرتب و آخر سر هم قابلمه و ظرف ها بزرگ، بعد اسکاچ را پر از ریکا کنی و تمام سینک ظرفشویی را بشوری، همه کابینت را دستمال بکشی و آخر سر هم سبد تفاله چای را هم در سطل آشغال خالی کنی و در همین میان هی قصد کنم که برم و تو بگویی نرو تو اتاق، بشین ظرف می شورم نمی خوام تنها باشم...
دلم برای نشستنت پشت میز کامپیوتر که اصلا حوصله نداری کسی مزاحم شود و باید چیزی بخوانی، تایپ کنی و یا با کسی حرف بزنی و من با سماجت و شکلک درآوردن به زور خودم را مثل همیشه همان جا می نشانم و با هزار طرفند جای می دهم و گاهی روی پاهایت می نشینم و نمی گذارم گودرها را بخوانی، تنگ شده.
دلم برای مهمانی دادن هایت که همه عالم و آدم را دعوت می کنی. برای تمام مدت مهمانی از ورود مهمان ها تا لحظه خداحافظی برنامه می چینی و حتی به این فکر کردی که غذا چه باشد و چه میوه ای باید بخریم، تنگ شده. آخرش هم باهات دعوا کنم که آخه من از مهمانی و شلوغ بازی زیاد خوشم نمی اید و تو هر دفعه به همان شیوه همه را دعوت می کنی. بعد هم بگویی اره راست می گی و باز هم سری بعد ببینم که برای مهمانی دیگری برنامه ریختی و همه هم دعوت هستند....
دلم برای زندگی کردن و بودنت تنگ شده...

زندگی و روایت هایش

زندگی آدم ها شاید به نظر ساده و معمولی بیاید، اتفاقاتی که هزاران سال است هزار بار در هزار گوشه دنیا تکرار می شوند و از فرط تکراری بودن خیلی ها دیگر حتی به آن فکر نمی کنند. اما علاقه خاصی به خواندن این روایت ها دارم. روایت هایی که از این زندگی ها می شود. این هنر ما آدم هاست که چنان قدرتی در روایت کردن معمولی ترین اتفاقات زندگی داریم که تبدیل به نویسنده شدیم. هنر نویسندگی همان روایت کردن هاست. همان جایی که تو به را به خواندن می کشاند و میخکوب لحظات می شوی که چرا از چشم من اینطوری به نظر نمی آمد؟؟؟!!!
گاهی فکر می کنم بهترین نویسنده ها کسانی هستند که بیش از بقیه در گذشته زندگی می کنند و لحظات را تنها حس نمی کنند که بو می کشند و در خاطره ها ثبت می کنند....

برای زمانی که وجدانم گم می شود

در روزها و شب های زیادی که گذروندم طی این دو سال زنده بودی. جان گرفته و به پا خاسته.
ناخودآگاه شب ها قبل از خواب تصویرت از پشت شیشه که جا گرفته در قالب کابین ملاقات به سراغم می آید. در همه لحظاتی که می گذرد تو حضور داری.
تویی که زندان را نمی خواستی اما نصیبت این روزها میله هاست و میله ها...
چند روز پیش درست در لحظاتی که غرق یک دعوای پوچ که هنوز هم نمی دانم بر سر چیست بودم آن تکه دست مال کاغذی ات را فرستادند. شده ای وجدانم. هر گاه که از یاد می برم برای چه نشستم و باید چه کنم می آیی. بی آنکه تو یا نشانی از تو را صدا زده باشم.
همان لحظه با خواندن سطر به سطر آنچه نوشته بودی وجدانی که به خواب رفته بود دوباره بیدار شد....

چگونه باز نگردم‌، كه سنگرم آنجاست؟‌

خواب های درهم و برهم. مغشوش.. ناله و درد. شب خیلی بدی بودددد. همه اتفاقات زنده شد. همه چیز را دوباره مثله نواری که تکرار می شه خواب دیدم. کاش زنده در ذهنم مرور می شد تا مثله تصور برزخ در چند ساعت خاطره ها، خوب و بد با هم هجوم آورد. چه قدر زنده بود خواب هاااااااا.......
دستم به نوشتن نمی رفت دیروز که بگم دقیقا یک سال گذشت از آن شب سرد شمال ایران که از مرز گذشتم.....
سردرد صبح گواه همه دردهای دیشب ....
روی نیکمت شکسته بعد از اتاقک کنترل در مرزی که فقط چند دقیقه بود بین دیروز و امروز نشسته بودم... سه صبح ۱۰ ژوئن... نه خوشحال بودم و نه ناراحت. حس تهی بودن. حس همه آنچه که پشت سر گذاشته بودم. چهره همه آنها که دوستشان دارم و داشتم. غم. غم.غم و من فقط آغوشی می خواستم برای گریستن. جایی که سرم را بگذارم و ضجه هایم را خالی کنم. بغض های نشکسته...
برگشت گفت همه چیز تمام شد، ما مرز را رد کردیم.
گفتم همه چیز شروع شد...
شاید روزی بازگشتم ..............

غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت‌

پیاده آمده بودم‌، پیاده خواهم رفت

‌طلسم غربتم امشب شكسته خواهد شد

و سفره‌ای كه تهی بود، بسته خواهد شد

و در حوالی شبهای عید، همسایه‌!

صدای گریه نخواهی شنید، همسایه‌!

منم تمام افق را به رنج گردیده‌،

منم كه هر كه مرا دیده‌، در گذر دیده

طلسم غربتم امشب شكسته خواهد شد

و سفره‌ام كه تهی بود، بسته خواهد شد

غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت‌

پیاده آمده بودم‌، پیاده خواهم رفت‌

این همه نقش در آیینه اوهام افتاد

چه کند از پی دوران نرود چون پرگار..... هر که در دایره گردش ایام افتاد

زیر شمشیر غمش رقص کنان باید رفت.....کانکه شد کشته او نیک سرانجام افتاد

یک نت

امروز ناگهانی یاد بیانیه غزه افتادم و مسائلی که پس از آن پیش آمده. لازم است که بسیاری از آن اتفاقات را روزی جایی ثبت کنم.
اینکه نظرم نسبت به بیانیه چه بوده بحثی جدا از اتفاقات پس از آن است. گرچه آن زمان هم اعتقاد داشتم که بیانیه تحکیم ضد اندیشه خشونت به هر شکل و شیوه ای و بر ضد بنیادگرایی بود. که بعدا مفصلا در مورد آن می نویسم.
خواستم یک نت در وبلاگ گذاشته باشم تا روزی همه اتفاقات را وقت کنم و بنویسم

یه روز خوب

ولی یه روز خوب می یاد، اینو می دونم.
هیچ کس می خووونه از مدیا پلیر کامپیوتر، اون هم بعد از اینکه صبح را خاطرات زنی زندانی دهه ۶۰ خواندم و همه تصاویری که در کودکی هایم تعریف می کردند جان گرفت دوباره. شاید اینطوری دارم امید می دم به خودم که اون روز خوب یه روزی بالاخره می یاد.....

?????

women need a hero???!!!! do women need a hero?

the most ridiculous and offensive sentence I have ever heard.

You know what? everything is painful in our life even the the notion of life and being a human in moral way is more painful. you have to pay for all things you want to be. even when you want to be a celebrity you need to scarify your private sphere or maybe entire life. have to run whole life to become the person that wished one day. cannot achieve anything without expenses.

welcome to reality....

becoming a teacher

When you start seriously thinking about something or are in a process of doing a job, all the ideas, your life, all the things you want to do one day come in your mind. even the things you totally forget them. this is ridiculous but so important. I wish always I have been like this. It is so difficult to write something productively like a thesis and you feel pain mentally and physically but usually you review all you have done until know and what could you do for future.

This morning I remembered my child desire to be a teacher. I love to teach what I have learned and never forget those days when my father asking me to be with him in classes. he is a good teacher but so strict. Hence, being a teacher is in my blood and while my friend one day asked me what do you want to do as career, I said I really would like to be a university teacher. everybody knows is not easy and nowadays when I am writing my thesis I asked "could I be a teacher while I am so Lazy by nature, while everything is not that much serious for me? how could I change this characteristic? how could I tackle with such a behavior or willing to not working continuously?"

depression. I don t know what can I do. can't solve it. can't . I really wanna give up and just go... go... where. don't know. I fell so bad....fuck

وطن

خواستم احساسم رو بعد از دیدن این تصاویر ثبت کنم. مستندی از یک عکاس که با هواپیما توانسته از ایران عکاسی کند. اسم مجموعه کارهای او بهشت گمشده است.
نمی دانم دیگر الان هم می توانیم ایران را بهشت گمشده بخوانیم با همه مصیبت ها و دردهایی که بر آن می رود و احتمالا طبیعت آن هم طی سالیان دراز عوض شده است. اما نمی توانم تپش قلبم را بعد از دیدن این عکس ها نادیده بگیرم. جایی که در آن بزرگ شده ام، آموختم و اولین چیزی که یاد گرفتم عشق به همان خاک بود. اگر به این معنا کسی مرا ملی گرا خطاب کند یا هر چیز دیگری می گویم آری من ملی گرام. اندوه می خورم بر مملکتی که به دست نابخردان افتاده، غصه و فکر شب و روزم نجات این سرزمین است و در خیالاتم روزهایی را تصور می کنم که سرزمینم آزاد است.
برایم جایی که بزرگ شدم ارزش دارد و حاضرم هر راهی باشد طی کنم تا باز هم روزی آنجا را آباد ببینم. شاید به این معنا بسیار با هم نسلی هایم که هر روز بیشتر به رفتن از این خاک فکر می کنند فاصله داشته باشم اما نه دلم برای منظره های آنجا بعد از ماه ها دوری تنگ شده است، نه برای خیابان ها و کوچه هایش و ...
دلم برای همزبان هایم. برای مفهومی به نام وطن و هم وطن تنگ شده است. جایی که در آن قدم بزنم و احساس کنم که به من تعلق دارد...

ریشه یابی تنبلی ها

معمولا برنامه های زیادی برای زندگی ام می ریزم و اجرایی کردنشون رو بارها و بارها به تاخیر می اندازم تا اینکه چشم باز می کنم و می بینم تقریبا چند ماه از زمانی که برنامه ریزی کردم گذشته و هیچ کار خاصی انجام ندادم. امروز داشتم به برنامه هایی که بارها ریخته ام و اینکه چه دلایلی باعث می شود که مهمترین آنها را اجرا نکنم، چه کارهایی لازم است انجام دهم تا از این اتلاف وقت جلوگیری کنم، فکر می کردم. یک لیستی از موارد را تهیه کردم که احساس می کنم بخش متعددی اش به دلیل اعتیاد به اینترنت ایجاد شده است.
اینترنت منشا بسیاری از تنبلی های مزمن شده است و حتی بسیاری از اوقات هیچ حاصل مثبتی برایم هم ندارد.
۱) اتلاف وقت در اینترنت:
فیس بوک: در مورد فیس بوک بارها و بارها فکر کردم و اخیرا هم چند مقاله خواندم که از ضررهای این شبکه اجتماعی نوشته بود. گرچه در ارتباط قراردادن آدم ها و اطلاع داشتن از اوضاع و احوال یکدیگر در روزگاری که وقت باری دیدارهای حضوری کم شده شاید از اثرات مثبت آن باشد اما این کارکرد می تواند حتی دوگانه باشد. رفرش کردن هزار باره فیس بوک و از دست رفتن زمان بیماری است که به آن مبتلایم.
روابط سطحی و صرفا مجازی، رشد حسادت شخصی، منزوی و گوشه گیر کردن انسان ها و مبدل نمودن آنها به موجوداتی پشت مانیتورها که وقتی برای دیدارهای حضوری نمی گذراند و فقط هزاران بار در روز فیس بوک را رفرش می کنند از مشکلات متعدد است. شاید برخی بگویند که این شبکه مجازی ارتباط را سهل تر نموده و بسیاری از اطلاع رسانی ها را قاعدتا راحت تر که بسیار صحیح است. به نظرم حضور در فیس بوک خوب است ولی باید برایش وقت تعیین کرد و فکر می کنم روزی نیم ساعت کافی باشد.
گوگل ریدر: از فیس بوک فضای بسیار بهتری است. باعث می شود مطلبی را مطالعه کنی و یا طی یک ساعت در جریان حجم وسیعی از مطالب و اخبار قرار گیری بدون آنکه نیاز باشد هر سایتی را مرتب باز کنی اما همان اعتیاد فیس بوک را ایجاد می کند. گاهی امکان دارد فیس بوک را کنار بگذاری و به ریدر معتاد شوی. حجم اخبار تکراری هم در آن بسیار است که رسما اتلاف وقت را دامن می زند. شاید تنها لازم باشد روزی نیم یا یک ساعت به این فضا اختصاص داد و ورود به آن را شدیدا کنترل کرد
ول چرخیدن در اینترنت: فایل یوتیوپ نگاه کردن. دنبال آهنگ و هزار چیزی که غیر لازم و بی اهمیت است گشتن که احتمالا برای بسیاری از ما پیش می آید.
۲) جابجایی مکرر محل زندگی: طی یک سال گذشته بارها از دوستانم شنیده ام که خوش به حالت توانستی در یک سال در دو شهر متفاوت دنیا زندگی کنی و درس بخوانی. گرچه معتقدم این قضیه تجارب شخصی بسیاری برایم داشت چون رشد استقلال شخصی اما از سوی دیگر به شدت تمرکزم را بر درس و مطالبی که می خوانم تضعیف نمود. تا به محل جدید برسی و کارهای اداری را به عنوان یک خارجی انجام دهی و با فضای جدید تطابق پیدا کنی شاید یک ماه طول بکشد که عملا یعنی دو ماه از مدتی که برای از درس خواندن داشته ام به نوعی به دلیل درگیری های ذهنی ام از دست داده ام.
۳) سفرهای مکرر و کنفراسی: طی ۹ ماه گذشته سه سفر به ترکیه داشتم، دو سفر به ژنو، یک سفر به پاریس، یک سفر به سوئد و دو سفر متفرقه به جاهای متعدد. سفرها شخصی و کنفراسی بوده است اما به شدت بر تمرکزم اثر گذاشته است. مخصوصا سفرهای کنفرانسی که پس از آن به شدت درگیری ذهنی پیدا می کنم و به مسائل متعدد تا روزها فکر می کنم.
۴) جلسات متعدد و گاها بی نتیجه اینترنتی: طبق محاسبه ای که کردم تقریبا هیچ شنبه و یکشنبه ای نبوده است که به نوعی جلسه جمعی نداشتم. برخی مفید بودند و بسیاری وقت تلف کردن. آنقدر بحث های متعدد و نامربوط مطرح می شود که بسیاری تکراری هستند و جای پرداختن ندارند. باید راهی پیدا کنم که در حین جلسات کار دیگری نیز انجام دهم و شرکت در آنها را اولویت بندی کنم
۵) به لیست بالا می توان تنبلی شخصی را هم مسلما اضافه نمود. هر روز به بهانه ای کار و درس تعطیل می شود و چشم باز می کنی می بینی شب است و وقت خواب. یک فیلم را بارها می بینم و یا چند باره عکس های گذشته را نگاه می کنم. بارها و بارها از پشت میز کار بی هیچ هدفی بلند می شوم. در اسکایپ و جی تاک و اوو ساعت ها با دوستانم چت می زنم بی آنکه حسابی داشته باشم از وقتی که از دست می رود....

-باید برای مورد یک و دو وقت مشخص در نظر بگیرم.
-برای مورد سه بسیاری از این سفرهایی که به نظرم غیر ضروری است را کنترل باید کرد. چرا که سفر تا مدت ها گپ فکری ایجاد می کند.
-در مورد چهار اول باید جلسات را اولویت بندی کنم و آنهایی که به نظرم غیرضروری است را شرکت نکنم. برخی نیز که مجبورم می توانم شرکت کنم و درحین حال کار دیگری نیز انجام دهم. مثلا فایل های کامپیوتر را مرتب کنم و ایمیل هایم را چک کنم
مورد پنج هم که به مراقب شخصی نیاز دارد. روی اخلاقی تنبلی باید کار کرد.-

essays

It seems i need to practice in writing English. Usually for all my essays I have good topics, argument and background reading but when I am trying to write what is in my mind so difficult. Sometimes I would rather to think in Farsi and then translate to English. It is stupid but much faster than sitting in front of computer and just trying to write and nothing is coming.
Today one of the teacher told me such a thing that everything was good on my essay but there was a big problem regarding writing which was interrupted and so hard to read it fluently despite the fact that I spent merely 3 days to write 7 pages but if I exercise I could improve it.
when I was a child we should write a short essay to practice our skill. at beginning was not easy but if you just do it for long time you see how things change and you will be gradually a writer.
So let's start writing in English sometimes instead of Farsi....

یک داستان واقعی

شاید برای کسی که نیمه دهه شصت دنیا آمده و دو سال پس از آن جنگ به پایان رسید، سخن گفتن از آن روزها بی معنا باشد. اما جنگ برای من زبان قصه گوی مادر است و داستان هایی که کاش واقعیت نمی داشت. داستان هایی که وقتی بزرگ تر شدم دریافتم همه حقیقت داشتند. مادر، قهرمان دوران کودکی ام، وقتی داستان را آغاز می کرد و پدر با همه قدردانی و تشکر، با نگاهی که هنوز یادگار آن عشق جوانی و سودایی را در خود داشت سر تکان می داد و چشمانش پر از اشک می شد.

مادر در آغاز بیست سالگی سال شصت ازدواج کرد و دو سال بعد برادر بزرگم به دنیا آمد. دختر خوش قد و قامت شهرهای جنوب باشی، روحیه ای شاد و سر زنده و آغاز زندگی ات که طوفان بلا هجوم بیاورد. پدر فراری، برادر فراری، زندگی به هم ریخته. تازه ازدواج کرده باشی و جایی و برای زندگی نداشته باشی. خانه ات در اهواز را رها کنی و برای حفظ جان پسر تازه دنیا آمده ات راهی روستاهای خوزستان شوی، برادرت بازداشت شود و همسرت اخراج از کار.

برادرم که دنیا آمد عضلات پاهایش ۹۰ درجه انحراف داشت، غده اشکی نداشت، کودکی نحیف و بی جان در اثر خمپاره های جنگ و اضطراب های مادر چنان ضربه دیده بود که هر چند ماه یک بار یک عمل جراحی رویش انجام می دادند. پدری که اخراج شده بود و کاری نمی یافت. مادری که در سال های بعد پدر و مادرش را از دست داد. زندگی روز به روز سخت تر می شد. برای پناه بردن از خطر جنگ روزها را در روستا ها و پناهگاه باید می گذراندند. هر چند وقت یک بار برای ملاقات دایی که حالا بعد از ماها غیبت فهمیده بودند اوین است، بار سفر می بستند و تهران می آمدند. زندگی روی خوش نداشت برای دختر جوان و خوش صدای قصه. زندگی درد بود. درد.

بعد از اخراج همسر تصمیم گرفت بیاید تهران زندگی کند. هم به برادر نزدیک تر باشد و هم بچه دوم را سالم دنیا بیاورد. شاید کاری هم پیدا کند. کوچ کردند. آوارگی ها تمامی نداشت. در خانه خواهر که جلسات سیاسی جریان داشت و او متنفر بود از همه این جلسات، از هر آنچه که برادر و همسرش را از او می گرفت. پرده ای وسط هال خانه کشیدند و شد خانه اش. همسر اما می رفت خوزستان و می آمد. در چند جا کار می کرد. شاید درآمدی باشد برای روزهای فقر، آوارگی و جنگ. یکی از همان روزها بود که در پناهگاهی چیزی خورد و تب حصبه گرفت. تا دم مرگ رفت. به مشکلات مادر یکی دیگر هم اضافه شد. پدر را انتقال دادند تهران. دوران نقاهت بیماری ماه ها طول کشید. مادر همان روزها دنبال کار می رفت تا کاری در یک مهدکودک یافت. هنوز هم دفتر شعری که برای بچه ها با صدای گیرا و بمش می خواند در خاطرم هست. زیباترین ترانه ها و لالایی ها.

برای او که عاشق زندگی کردن بود، همه آن ناملایمت ها و سختی ها را تاب آورد. از نیمه شصت به بعد زندگی کمی تغییر کرد. همسرش دیگر برای بازجویی نمی رفت. با او اتمام حجت کرده بود که «سیاست برای ما روی خوبی ندارد. برادرم هم از زندان در بیاید دیگر نمی گذارم کاری کند. باید به زندگی اش برسد. این مملکت برای ما مملکت نمی شود.» پدر را دستور دادند که بعد از سالها می تواند به عشقش که آموزگاری بود بازگردد، اما کجا؟ روستایی دور افتاده که زندگی کردن آنچنان دشوار و ناشدنی می نمایاند که مادر ابتدا گفت نمی رود. اما دیگر جایی برای انتخاب نمانده بود. با دو بچه بازگشتند خوزستان، آن شهر دور و غریب. دزفول و باغ های سرسبز و رودهای پر آبش، اهواز و نخل های برافراشته و کوچه های کودکی کجا و آن بیابان دور کجا؟

گفت دوام می آورم و همین جا زندگی می سازم. جنگ اما تمامی نداشت. سرزمین کودکی هایش، آبادان و اهواز و دزفول ویران شده بودند. زندگی سخت می گذشت در روزهای جنگ. خطر جان همه را تهدید می کرد. همان سال هایی که دیگر جنگ تمام شد و بعدش خمینی فوت کرد، برادر هم جان سپرد. برادری که عشق دوران کودکی اش بود....
خاطره اشک های آرام مادر وقتی نوار کاست صدای دایی را در ضبط می گذاشت و گوش می داد، وقتی پدر او را در آغوش می گرفت و می گفت سرنوشتش زنده ماندن نبود. طاقت بیار... اما این شاید آخرین و مهلک ترین ضربه سال های شصت برای دختری جوان بود که روزهای آغاز آن با هزار و یک امید و آرزو ازدواج کرد... مادر اگر همه آن سال ها زنده ماند به زندگی عاشق بود. اما جسد برادر از دست رفته اش تارهای سپید مو را یکی یکی برایش آورد. چین های صورت و اندوهی که هنوز هم در غمش می سوزد.

حضور

همین حضور تو کافی ست
که ابرها همه یکسو شوند
و آفتاب بتابد
و باز پنجره ها رو به سوی شادی و نور و نسیم باز شوند
و این قناری خاموش
باز بخواند

همین حضور تو کافی است
که حس گرم نوازش
برای در هم انبوه موی تو
در دست های من شود بیدار
و دل تپیدن ناگاه را دوباره
بداند

و خانه باز به شوق آید
و گرد خستگی از روی پرده ها بتکاند
هزار چلچله در جانم عاشقانه بخواند
همین حضور تو کافی است

نعمت آزرم

حجاب و داستان هایش

مقاله نوشین احمدی را در مورد مسئله برقع و نقد دیدگاه های فمینیست های ایرانی خارج از ایران می خواندم.
دیدگاه متعادلی را ترویج می کند و نقد او تا حدودی روا است. از دو سو نگاه فمینیست ها را به پوشش زنان در ایران که به نوعی آرایش افراطی و لباس پوشیدن زنان را حرکت انقلابی مانکن های ایرانی می داند، نقد می کند و در عین حال دیدگاهی را که ممنوعیت برقع در فرانسه را درست می داند، با این استدلال که هر رفتاری که زنان در پیش می گیرند به معنای درست بودن آن نیست.
وقتی به اینکه نکته در مقاله اشاره می کند که حجاب قابلیت بالایی برای تبدیل شدن به نمادی اعتراضی دارد و برقع هم در کشوری لائیک چون فرانسه پس از برخورد با آن این پتانسیل را دارد که از سوی نیروهای تندرو اسلامی در برخی موارد به نماد اعتراض تبدیل شود.
پس از پایان یافتن نوشتار یک برگه جلویم قرار دادم و به حجاب فکر کردم. به خودم گفتم هر کلمه ای که پس از موضوع حجاب به ذهنت می آید را بنویس: حاصل این شد، حجاب به نظرم با همه این موارد سر و کار دارد. به نظرتان موضوعی به این پیچیدگی باز هم در دنیا وجود دارد؟

حجاب، برقع، اسلام، سیاست، مبارزه، پوشش، زن، مرد، جامعه، پاکی، دیانت، مذهب، اختیار، اجبار، فضای عمومی، فضای خصوصی، اعتراض، قانون، حقوق بشر، ایدئولوژی، لائیسیته، چادر و ...

به نظرم لیست ادامه دارد، در تکمیلش کمک کنید

نقد بر خاتمی و یارانش

بعد از صحبت های خاتمی در خصوص عفو وبخشش که این روزها خیلی ها در موردش نوشتند و بحث کردند که به نظرم کاری کاملا درست بود چرا که تفاوت دو نوع دید به تغییر در ایران را نشانه گر است. به نقدهایی که به یاران خاتمی، وارد می دانم فکر می کردم. به نوعی دیدگاهی پرستش وار نسبت به وی وجود دارد که مرا ترغیب می کند باز هم در خصوص آن بنویسم.
۱) این گروه هر نوع نقدی به خاتمی را با این شائبه که مبادا رگه ای از توهین و تمسخر داشته باشند رد می کردند و همچون معلمان اخلاق نهیب می زدند که مراقب باشید در دام توهین نیفتید، در صورتی که بسیاری با زبانی سلیس و صریح به نقد سخنان وی پرداختند. گرچه گروهی که به نقد شخصیتی خاتمی پرداختند را اگر در نظر نگیریم باز هم توهین های بسیار کمی نسبت به حرف او دیدم. اما این گروه همچنان به رویکرد خویش ادامه دادند تا به امروز و حتی حالتی زننده و افراطی یافتند
۲) قرار دادن عکس خاتمی در کنار عکس خودشان در فیس بوک و یا دیگر شبکه های مجازی بسیار نگران کننده است. نه این رو که کسی حق ندارد دوستدار خاتمی باشد، به این خاطر که این انسان ها با چنین حرکاتی وقتی وارد نقد می شوند اول می گویند که گوش های ما بر هر سخنی بسته است و هر چه شما بگویید از یک گوش به گوش دیگر در است. حالا تا صبح پایه بحث بریز، استدلال کن. چرا که این اشخاص با گاردی بسته وارد جدال شده اند.
۳) رویکرد افراطی از آن سو را هم چندان قبول ندارم، فکر می کنم خوب بود که به حرف های خاتمی گوش می دادیم. به آنها فکر می کردیم و این در نهایت نتیجه گیری شخصی ما است که می تواند متفاوت باشد. گرچه شخصا مقاله ای نوشتم و در این مورد موضع خودم را مشخص نمودم که به نظرم الان نه زمانی برای مذاکره است نه مصالحه چرا که طرف مقابل قائل به هیچ گفتگویی نیست. این از باب سیاست بود اما در باب حقوق آنان که در حوادث پس از انتخابات آسیب های بسیاری دیدند نوشتم که به راحتی نمی توان همه چیز را فراموش کرد و این گروهی که در حال حاضر نقد می کنند در واقع همان وجدان های بیدار جامعه هستند که با یک فراخوان عمومی آشتی ملی سکوت اختیار نمی کنند، چون امکان پذیر نیست. این وسط حقوق برخی ضایع شده و باید مورد دادرسی قرار گیرد.
۴) عباس می گفت در مقاله ات بسیار دید حداکثری داری. پس از نقد او به مقاله بازگشتم و دوباره خواندمش. به این فکر کردم این تفاوت دید من و عباس هست. دیدم نسبت به شرایط حاضر جنبشی است. حتی اگر طرف مقابل دعوت به گفتگو کند حالا وقت آن است که به بحث بپردازیم که باید این کار صورت گیرد یا خیر نه اینکه بی شاید و اگر بپذیریم و راه مذاکره را باز ببینیم. دیکتاتور در ذهن ام زنده است و مذاکره با او باید جایی توجیه شود که احساس کنم نتایج بسیار ملموس و مثبتی برای جامعه خواهد داشت وگرنه به این مذاکره تن دادن را ناروا می دانم. در عین حال حتی اگر مذاکره ای صورت گیرد رسیدگی به حقوق خسارت دیدگان و دادرسی مرتکبان را هنوز هم قابل اجرا می دانم. نمی توانم بپذیرم بی هیچ دادگاهی کسی که تا دیروز شکنجه گر بوده در خیابان ها راه برود و هیچ گونه پاسخی به جامعه ندهد....

......................................................................................................
متن مقاله را هم اینجا کپی می کنم شاید در آینده دیدم تغییر کند. نمی دانم:


در باب زمان، شرایط و زمینه عفو عمومی

بسیاری از فعالانی که در حرکت های اجتماعی پیش و پس از انتخابات شرکت داشتند و به نوعی در جنبش اعتراضی مشارکت می کردند، عموم مردم و کسانی که دلسوز وضعیت ایران هستند، از شرایط حال حاضر جامعه ایرانی بسیار نگران اند. دغدغه ای که در نوشتارهای همه این دوستان دیده می شود. طرح پیشنهاداتی برای گشودن راهی جهت حل مسائل عدیده پیش رو و مشکلات عمده کشور و نجات از این وضعیت بسیار ارزنده و با اهمیت است .

از زمانی که سید محمد خاتمی، رییس جمهور دوره اصلاحات سخن از آشتی ملی به میان آورد و دغدغه و نگرانی خویش را که درد ما نیز هست مطرح کرد، صحبت های بسیاری در نقد و یا طرفداری راه حل وی مطرح شد.
گروهی وی را سیاستمداری خواندند که در پی راهی است و گروهی گفتند که سخن از عفو نابجاست. اما نکته مهم نقد سخنان خاتمی در کدام بخش نهفته است؟ چرا گروهی معتقدند که راهی برای بازگشت از مسیر طی شده نیست و تا زمان تحقق وضعیتی دموکراتیک در ایران فریاد عفو عمومی سردادن اشتباه است.

جنبشی که جریان دارد

سوالی که برای بسیاری از ما پس از سخنان خاتمی مطرح شد این است که آیا همچنان اصلاح طالبان شرایط نظام کنونی را برای بازی سیاسی و عمل در چارچوب آن مناسب می دانند؟ آیا بر این باورند که می توان همه چیز را به نقطه نخست بازگرداند و دست به اصلاح وضع موجود زد؟ شاید بر این تصور هستند که هنوز هم راهی برای بازگشت به قدرت پس از حذف سهمگین از سوی حاکمیت وجود دارد.

برای بسیاری از کنشگران جامعه مدنی و به خصوص فعالان اجتماعی و سیاسی این مهم امکان پذیر نیست. نه با این دید که امکان آشتی ملی برای نجات ایران نیست، با این نگاه که کشور نیازمند نظامی دموکراتیک که پایبند به حقوق بشر و تحقق آزادی های فردی باشد، است. مطالبه ای که از سال های پیش مبارزه برای آن آغاز شده است و حتی به نوعی قرار بود انقلاب سال ۵۷ خود ضامن برخی از این آزادی ها باشد. بنابراین با ساختار سیاسی حاکم که با توسل به زور و ارعاب نهادهای سرکوبگر بقا یافته، نمی توان چشم اندازی روشن از تغییرات سازنده را انتظار داشت و باید اصلاحات بنیادین لازم را در ساختار حقوق سیاسی انجام داد.

به نظر می رسد که در این بخش از سخنان خاتمی که «اگر به نظام و رهبری ظلم شده است به نفع آینده از آن چشم پوشی شود» هیچ نشانی از از واقعیت موجود دیده نمی شود. چرا که اگر از منظر جنبشی به قضیه نگاه کنیم مردمی که از یک حکومت خواستار عدالت و برقراری نظامی مبتنی بر رعایت قانون، انتخابات آزاد و حقوق شهروندی می شوند، چه ظلمی در حق یک نظام انجام داده اند؟ در واقع اینجا پرسش مطروحه این است که به راستی در حق چه کسی ظلم شده است؟ مردمی که به کار خویش مشغول بودند و روزی برای شرایط و زندگی بهتر پای صندوق های رای رفتند، اما چشم گشودند و دیدند که نه تنها رای شان دزدیده که از کلیه حقوقشان محروم شده اند یا رهبری که قدرت مطلق است و همه امکانات و ابزارها در دست اوست؟

به این نکته نیز بهتر است اشاره شود که در حال حاضر رهبری نه تنها سخن از مصالحه به میان نمی آورد که به نوعی خود را برنده جدل های پس از انتخابات می داند. در واقع سخن از مذاکره و مصالحه جایی معنا می یابد که طرف یا گروه مقابل به تبعات منفی کار خویش پی برده و دعوت برای مذاکره را می پذیرد. اما در حالی که جناح اصولگرا و رهبری چنین رفتاری از خود نشان نمی دهند، صحبت های خاتمی در این زمینه تنها متضمن پیامدهای منفی برای جنبش است. پیامدهایی چون انشقاق و تفرقه در میان طرفداران و یا حتی به نوعی منت کشی بی حاصل برداشت می شود.

عفو عمومی و وجدان جامعه

جای این پرسش بسیار خالی است که چه زمانی می توان سخن از عفو عمومی به میان آورد؟ چه شرایطی برای این نوع از عفو باید فراهم آید و آیا ما در آن وضعیت قرار داریم؟ گرچه نگارنده در سطح جزئی همواره نقدی به رفتارهای فردی ایرانیان دارد که بدون ریشه یابی اختلافات، تلاش برای قبول اشتباهات و جبران گذشته پس از هر گونه نزاع و مشاجره ای سخن از آشتی می زنند. در واقع زمان را عاملی برای فراموشی می یابند و حتی گاها گفتگویی از آنچه در میان رفت شکل نمی دهند. این رفتار شخصی در سطحی کلان تر هم قابل مشاهده است: زمانی که رییس جمهور سابق ایران پیش از آنکه سخن از برآوردن حق قربانیان حوادث پس از انتخابات بزند، آشتی ملی را خواهان است. بی آنکه توجه شود در نگاه کلی صلح زمانی معنا می یابد که حق ضایع شده اگر نه کاملا که تا حدودی ادا شود. اگر نمی توان حقی را ادا کرد، راهی برای جبران آن می توان یافت. بنابراین از این منظر این حقِ اگر نگوییم همه، که بخشی از ملت ایران است که طی سالیان متمادی ضایع شده و هیچ راهی نیز برای جبران حداقلی آن در نظر گرفته نشده است.

در همین راستا در بخش دیگر سخنان خاتمی ذکر این نکته حیاتی است که به میان آوردن موضوع عفو عمومی در حال حاضر بسیار نابجا می نماید چرا که زمانی می توان سخن از «آشتی ملی و عفو عمومی» کرد که در حال گذار دموکراتیک باشیم، یعنی جامعه در روند تغییر قرار گرفته و برای جلوگیری از شکست راه مثبت در پیش گرفته شده، فراخوان آشتی ملی صادر شود که صرفا در نظام هایی که تغییر دموکراتیک آرام و یا گاهی رژیمی صورت گرفته این موضوع تحقق یافته است.

اما باید در نظر گرفت که در حقوق بین الملل در باب «عدالت انتقالی» نیز وقتی در خصوص صلح و سازش سخن گفته می شود که «مکانیزمی» برای برقراری عدالت، تحقیق در خصوص جرائمی که عاملان و سرکوبگران انجام داده اند فراهم می شود. در واقع برآوردن مکانیسمی که بتواند بخشی یا همه اهداف عدالت انتقالی در شرایط گذار را محقق سازد (تاکید می کنم شرایطی که ما در آن در حال حاضر قرار نداریم ) که شامل موارد زیر است: توقف ادامه نقض حقوق بشر، تحقیق در مورد جنایات اخیر، شناسایی افرادی که مسئول نقض حقوق بشر هستند، اعمال تحریم و مجازات ها برای عاملان، ارائه غرامت به قربانیان، جلوگیری از سوء استفاده های آینده، حفظ و ارتقاء صلح و تقویت آشتی ملی و فردی است.

بنابراین این مکانیزم در واقع زمینه ای است برای جلوگیری از هر گونه انتقام گیری شخصی و حرکت های خشونت آمیز اما به برآوردن حقوق افراد یا خانواده هایی که طی فرآیند سرکوب نظام پیشین آسیب دیده، قربانی و متحمل سختی ها و هزینه های بسیار شده اند نیز توجه می شود. مثلا شرایطی را تصور کنید که در دادگاهی صالحه خانواده قربانیان حوادث پس از انتخابات در یک سو و شکنجه گران و بازجویان سوی دیگر قرار گرفته اند و در خصوص آنچه رخ داده شفاف سازی می شود. در این جایگاه می توان از خانواده های قربانیان درخواست عفو نمود.

در زمینه کارایی این مکانیزم نیز باید به مواردی چون تحقیق در مورد گذشته برای مشخص کردن تمام موارد سوء استفاده، پاسخگو ساختن ناقضان حقوق بشر و درخواست مصالحه و بر پاساختن پیشنهاداتی برای غرامت و گرامیداشت یاد قربانیان، وقایع و اتفاقات تاریخی و تهیه پیشنهاداتی برای اصلاح نهادهای دولتی سوء استفاده گر برای جلوگیری از نقض حقوق مردم در آینده، توجه داشت. چنین مکانیزم هایی همچون محاکمه های عمومی که برای به آرامش درآوردن وجدان های آسیب دیده جامعه است، بر اشتباه عواملان سرکوب پیشین صحه گذاشته و راهی باز می کند برای تساهل و مدارا. شاید بسیاری از این عاملان هیچ گاه احکام اعدام یا مجازات ها و حبس های بسیار سنگینی دریافت نکنند اما حداقل برای آنچه مرتکب شده اند بازخواست می شوند، از برخی حقوق اجتماعی محروم گشته و گاها به اشتباهات خویش نیز اعتراف می کنند. قابل ذکر است که این مکانیسم ها می تواند شامل برپا ساختن محاکمه های عمومی، کمیسیون ملی حقیقت یاب، اصلاحات نهادی همچون اصلاح سیستم امنیتی کشور و وضعیت زندان ها باشد.

این سیستم تنها در شرایطی معنادار است که کشوری در حال گذار دموکراتیک بوده و به دنبال راهی برای آشتی ملی باشد. نه در وضعیت سرکوب و ارعاب کنونی که بسیاری در زندان اند، شمار زیادی کشته شده اند و آنکه در بالا حمکرانی می کند به ظلم کرده اش نه تنها معترف نیست که بر زیر ماشین سنگین سرکوب چرخ های بیشتری می بندد.